Jak wychować asertywne dziecko, gdy sami mamy problem z asertywnością? Właśnie dlatego chcemy poznać sposoby na wychowywanie asertywnego dziecka, bo wiemy jak świetnie sobie radzą w życiu osoby asertywne, ale my nimi nie jesteśmy.

Co to jest asertywność?

Asertywność to cecha, którą posiadają osoby pewne siebie i przekonane o wartości swojego zdania i swojej osoby. To nie tylko umiejętność odmowy, ale także łatwość przyjmowania krytyki, zdolność do wyrażania własnych, nawet odmiennych opinii oraz trafne wyrażanie próśb i oczekiwań.

Bycie asertywnym ułatwia życie na wielu płaszczyznach, bardzo pozytywnie wpływając na relacje z innymi ludźmi. Osoba asertywna jest w stanie wyrażać swoje zdanie, gdy coś jej się nie podoba np. gdy zostaje niesprawiedliwie potraktowana, upomni się o swoje, gdy ktoś nie dotrzyma obietnicy, a także jasno wyrazi swoje oczekiwania wobec innych starając się nikogo nie urazić, a nawet jeśli, to wie, że tak należało postąpić.

 

 

JESTEM WAŻNYM, WARTOŚCIOWYM CZŁOWIEKIEM I MAM PRAWO MIEĆ SWOJE ZDANIE

To motto asertywnych osób. Każdy chciałby tak powiedzieć o sobie, a rodzicie powinni to często przypominać swoim dzieciom.

Jednak na co dzień sytuacja przedstawia się nieco inaczej. Zamiast wspierać i doceniać zdarza się chyba każdemu rodzicowi zwłaszcza w chwili zdenerwowania wyrzucić z siebie uwagę zabijającą asertywność w małym człowieku.

Co pozbawia dziecko asertywności?

Krytyka

Zwłaszcza nieumiejętna, która nie odróżnia zachowania od osoby dziecka, potrafi bardzo znacznie obniżyć poczucie wartości i dać mu do zrozumienia, jak słabym jest człowiekiem. Zdarza się także porównywać dziecko do innych oraz bazować na ocenie obcych osób o nim. To wpędza dziecko w poczucie bycia gorszym od innych. Ciągłe strofowanie: „nie tak szybko”,” za wolno”, „co tak słabo?” ‘ „tak się tego nie robi”, sprawia, że dziecko samo zaczyna sobie wmawiać, że nie poradzi sobie w żadnej sytuacji, bo robi wszystko nie tak, jak powinno.

Brak możliwości samodzielnego podejmowania decyzji.

Ograniczenia są bardzo wartościową kwestią w wychowaniu dziecka, jednak bezwzględne zakazy i dyktowanie sposobów zachowań, brak liczenia się ze zdaniem dziecka w każdym momencie doprowadzi do sytuacji, w których dziecko nie będzie w stanie podjąć, żadnej decyzji. Ponieważ nigdy wcześniej nie miało okazji ku temu, więc odpowiedzialność za choćby łatwe zadanie zrzuci na kogoś innego, obnażając swoją słabość i dezorientację.

Wytykanie słabości.

Okazywanie dezaprobaty w sytuacji, gdy zachowanie dziecka nie ma nic wspólnego z ogólnie przyjętym za poprawne. Mówienie wtedy do niego: „ale ty jesteś ślamazarny”, „zawsze się musisz tak wypaćkać..”, „jesteś taki nieśmiały, że nie wiem, jak ty sobie poradzisz w życiu” wyryją się na stałe w głowie dziecka. Często powtarzane będą się ciągnąć za nim latami i stale mu przypominać, jakie ma wady.

Katastrofizowanie.

Każdy czasem katastrofizuje choć nie ma to większego sensu. Może po prostu chcemy usłyszeć od kogoś: „nie, no co ty, na pewno tak nie będzie, nie martw się”. Jednak robiąc to w obecności dziecka wpoimy mu negatywne nastawienie i nauczymy, że zawsze coś musi pójść nie tak. Mając dobrego nauczyciela, bystre dziecko szybko zacznie samo sobie wmawiać: „po co się męczyć i tak mi się nie uda”,” będą się ze mnie śmiać”, „nie dam sobie rady” i rzeczywiście tak się to może skończyć. Z czasem zaprzestanie całkowicie podejmowania działań lub zaniecha starań po krótkim czasie.

Dawać do zrozumienia ze zdanie dziecka jest nieistotne.

Podejmowanie decyzji związanych z życiem dziecka, bez uwzględnienia jego opinii na dany temat daje mu prosty przekaz: „nie masz nic do gadania”. Jeżeli sytuacja będzie miała miejsce nawet, gdy dziecko będzie starsze, niechęć do wyrażania własnej opinii utrwali się jeszcze mocniej. Przełoży się to na pozycję w grupie rówieśniczej i brak chęci aktywnego uczestnictwa w niej.

Karać słowami: -„zawsze musisz coś schrzanić”, „jak mogłeś tego nie wiedzieć?”, „jak mogłeś się tak zachować-wstyd!”, za popełniony błąd.

Takie słowa słyszane od obcego człowiek są bardzo bolesne, a od rodzica burzą cały świat dziecka. Wpędzają w poczucie winy i upokarzają. Sprawienie zawodu rodzicowi, który jasno wyrazi swoje rozczarowanie i wściekłość na małego człowieka, rujnują jego poczucie wartości i powodują, że zaczyna wierzyć w to co słyszy, utożsamiać się z tą oceną i stawać się NIKIM.

Zbyt duże oczekiwania wobec dziecka.

Poprzeczka powinna być zawsze nieco powyżej umiejętności dziecka, aby ciągle dążyło do poszerzania swojej wiedzy oraz kompetencji. Przeskoczenie jej daje dziecku satysfakcję i wpływa pozytywnie na samoocenę. Gdy jednak jest za wysoko i nie ma możliwości by ją dosięgnąć, dziecko może zacząć myśleć o sobie, że jest do niczego, a wyczuwając rozczarowanie ze strony rodziców zacznie się obwiniać i żyć pod duża presją. Bardzo negatywnie wpłynie to, na jego poczucie wartości oraz samoocenę. Dziecko zniechęci się podejmowania nawet najłatwiejszych zadań, a osiągnięte „zwykłe” sukcesy nie będą miały dla niego żadnej wartości.

 

Agresywność zamiast asertywności.

Wymienione wcześniej zachowania rodziców wobec dziecka mogą się przyczynić nie tylko do braku asertywności. Istnieje możliwość, że osoby, które nie chcą być traktowane i postrzegane w ten sposób zaczną walczyć. Staną się agresywne, bo tylko tak będą umiały się bronić.

Większość dzieci wychowywanych według opisanych wcześniej zachowań będą jednak prezentowały postawę uległą. Brak pewności siebie, wsparcia ze strony najbliższych, ciągłe porównywanie do innych, poczucie bycia gorszym od wszystkich, nie pozwolą mu na wychylanie się z własną opinią lub upominanie się o swoje. Rówieśnicy szybko wyczują taką postawę i mogą zacząć to wykorzystywać.

Wiedząc czego nie można pod żadnym warunkiem robić, aby nie pozbawiać dziecka asertywności powinniśmy przede wszystkim skupić się na wspieraniu jego poczucia wartości przez szanowanie jego zdania i liczenia się z jego uczuciami. Nauczyć się konstruktywnej krytyki i umiejętnego chwalenia. Ale przede wszystkim kochać bezwarunkowo.

Asertywny rodzic- asertywne dziecko.

Bardzo często rodzice zauważają problem z brakiem asertywności u swojego dziecka, widząc w nim siebie. Zachęcają je do walki o swoje, ale samo wspieranie asertywnej postawy nic nie daje. Dziecko niczym kalka powiela zachowania uległych rodziców. Jeżeli zdajemy sobie sprawę z tego jak wiele można stracić będąc pozbawionym asertywności, powinniśmy jak najszybciej wziąć się do roboty.

Dziecko i troska o jego przyszłość jest najwspanialszą motywacją do pozbywania się złych nawyków i uciążliwych przyzwyczajeń.

Ja dzięki dziecku postanowiłam polubić pająki (syn płakał, gdy chciałam jakiegoś… się pozbyć). Zaczęłam też walczyć o swoje, bo nie chciałam, żeby moje dziecko było świadkiem sytuacji, w której ktoś mnie źle traktuje lub odnosi się do mnie bez szacunku. Byłoby to upokarzające dla mnie i dla niego.

Nauczyłam się asertywności dla dziecka i dzięki niemu.

Wiem, że każdy może. Jest wiele kursów i książek na ten temat. Jednak żadne szkolenie nie sprawi, że z dnia na dzień staniemy się asertywni. Musimy w różnych sytuacjach próbować asertywnych zachowań i powoli je uskuteczniać. Odważyć się powiedzieć swoje zdanie lub bronić go, gdy ktoś nam wmawia, że nie mamy racji.

Asertywność otwiera wiele drzwi, pomaga załatwić wiele spraw, a do tego daje mam pewność siebie. Jak wychować asertywne dziecko? -Trzeba zaprezentować to dziecku własną postawą i często powtarzać asertywne zachowania w codziennych sytuacjach.


Komu bardziej się przydają wyznaczone granice…

Bezustannie mówi się o wyznaczaniu dzieciom granic i stanowczym, konsekwentnym przestrzeganiu narzuconych im reguł.  A także o zakazach i przestrogach mających dać dziecku poczucie bezpieczeństwa. 

To elementy wychowania dzieci, które mogą mieć miejsce, jednak jak zwykle wymagają znalezienia złotego środka.

Jedno dziecko będzie ciągle “sprawdzało” naturę, ucząc się w ten sposób. Nie uwierzy, że przedmiot jest gorący dopóki go nie dotknie. Inne tylko obserwując świat, pozna najistotniejsze informacje.

Ciągłe zakazy, przestrogi oraz stawiane granice nie odniosą wielkiego skutku wobec osobowości pierwszego dziecka, drugie z kolei wcale ich nie potrzebuje. Co w takim razie z jego poczuciem bezpieczeństwa?

Poczucie bezpieczeństwa to jedna z podstawowych potrzeb każdego człowieka, nie tylko dziecka. Od małego dążymy do momentu, w którym będziemy się czuć spokojnie i komfortowo. To bezpieczeństwo dają nam bliscy, stabilność finansowa lub nawet siła fizyczna. Czy jednak jakakolwiek forma ograniczeń ze strony rodziny, czy pracodawcy w kwestii wydawania zarobionych przez nas pieniędzy sprawi, że będziemy czuć się bezpieczniej?

Myślenie zamiast biernego wykonywania rozkazów.

Dzieci potrzebują rady, wsparcia, a nasze informacje są niezbędne dla ich prawidłowego i bezpiecznego rozwoju, ale może zamiast zakazów moglibyśmy skłonić dziecko do myślenia.

Gdy mówimy: NIE BĘDZIESZ CHODZIŁ SAM DO SZKOŁY, BO MOŻE CI SIĘ COŚ STAĆ. Nie dość, że straszymy dziecko tym, co może się zdarzyć, to także dajemy mu do zrozumienia, że jest jeszcze za mało mądre, rozsądne czy odpowiedzialne, by samemu poradzić sobie z potencjalnymi problemami. Okazujemy także brak zaufanie wobec niego, ale i troskę o jego bezpieczeństwo zarazem.

Może warto dać dziecku szansę samodzielnie podjąć decyzję mówiąc: MYŚLISZ, ŻE JESTEŚ W STANIE BEZPIECZNIE ZACHOWAĆ SIĘ PRZY PRZECHODZENIU PRZEZ ULICĘ? Odpowiedzialność, jaką przejmie w tym momencie za własne zachowanie może okazać się kamieniem milowym na pewnym etapie rozwoju dziecka. 

Kiedy i komu wyznaczać granice?

Nie unikniemy jednak wielu stawianych dzieciom zakazów, które mają je uchronić przed niebezpieczeństwem lub pomóc w wielu codziennych sytuacjach.

Jesteśmy rodzicami i mamy prawo nie dawać dzieciom słodyczy ze względu na ich zdrowie. Kazać dzieciom myć zęby i dbać o higienę, czy zabraniać grania na xboxie cały dzień.

Mamy takie prawo i powinniśmy z niego skorzystać. Pozostawienie dziecku wyboru w tych kwestiach mogłoby się skończyć wizytą pracownika GOPS-u w naszym domu 😉

Jest jeszcze wiele sytuacji, gdy rodzice mogą narzucić swoją wolę dziecku, ale przesadne ograniczanie zakazami może spowodować zupełnie odwrotny skutek. Zamiast dawać wyraz troski i poczucie bezpieczeństwa dziecko otrzyma brak zaufania i nadmierną kontrolę, z której będzie chciało jak najszybciej się uwolnić.

Dorośli i dzieci sami powinny wyznaczać własne granice.

A teraz do sedna…

Wyznaczanie granic dziecku nie jest podstawowym elementem wychowania. To sobie powinniśmy wyznaczyć granice i tego samego nauczyć dziecko.

Nasze zachowanie więcej uczy dziecko niż nasze słowa. Wychodzi na to, że wystarczy, gdy będziemy regularnie myć zęby, by dziecko samo zaczęło to robić. Jest na to duża szansa, jednak nie zawsze działa…

Jednak w innych aspektach życia działa aż nadto! 

Jeśli zachowujemy się mało asertywnie wobec rodziny czy znajomych, nie możemy oczekiwać, że nasze dziecko będzie naszym przeciwieństwem. Jeśli czujemy się niepewnie w towarzystwie, nie powinniśmy się dziwić, że nasze dziecko nie będzie w podobnej sytuacji czuło swobodne i rozluźnione.

Nasze zdenerwowanie i negatywne emocje w różnych sytuacjach udzielą się dziecku i zaprogramują je na nasz wzór. 

Dlatego warto podjąć pewne kroki, które dzięki naszym własnym zmianom ułatwią życie nam, a także naszym dzieciom.

Dzieci niemalże codziennie się czegoś uczą. Nasze słowa “Nie depcz kwiatków w ogródku sąsiadki” mogą nic nie znaczyć dla dziecka. Dopiero konfrontacja z sąsiadką sprawi, że już nigdy nie przejdzie mu przez myśl deptanie jakichkolwiek kwiatków. A to dzięki granicy jaką ustanowi sąsiadka.

Każdy z nas na swoje własne granice. Niektóre są bardzo bardzo słabe i każdy bez wysiłku może je pokonać, inne są mocne i nie ma żadnej siły, która mogłaby je złamać.

Rodzic, który chce, by jego dziecko rozwijało się sposób, który pozytywnie wpłynie na jego życie powinien zadbać o ustalenie swoich własnych granic już na samym początku swojej rodzicielskiej drogi.  

Dziecko, ciągle testuje granice wszystkich osób wokół. Jeżeli potrafi uderzyć rodzica, zrobi to ponieważ chce się dowiedzieć, co się stanie lub już wie, że można to robić. Będzie próbował zrobić nawet coś gorszego, by dowiedzieć się gdzie jest granica. Jeżeli rodzic szybko jej nie ustali może mieć duże kłopoty w przyszłości. 

Tłumaczenie “jest jeszcze małe, nie rozumie, że nie można bić innych, będzie starsze to się dowie” jest zwyczajnie głupie. Może i powody, dla których trzeba dać czasem komuś w mordę pozna dopiero za kilkanaście lat, to granice rodziców powinno poznać jak najszybciej.

Bywa, że złościmy się na kogoś, a często bardziej na samego siebie za brak reakcji lub nieodpowiednie zachowanie w obliczu przykrego dla nas wydarzenia. Posiadając umiejętność definiowania siebie i określenia, co sprawiam nam przyjemność, a co przykrość, możemy bronić naszego terytorium i nie pozwalać na cudze zachowania, które mogą nas krzywdzić. Musimy także walczyć z tym, co jest dla nas niekomfortowe, za to starać się żyć tak, aby czerpać jak największą satysfakcję z codziennych sytuacji. 

Ustalając swoje własne granice, nie godzimy się na nieodpowiednie traktowanie, które zwłaszcza ze strony dziecka może być bardzo bolesne.

*

Obawiam się, że częściej sami powinniśmy zadbać o własne granice, niż ciągle skupiać się na stawianiu ich dzieciom, które bez nich doskonale porodziłyby sobie w wielu sytuacjach. Nasze własne terytorium powinno być mocne i niezachwiane, a dziecko powinno obserwować jak stanowczo bronimy naszych, własnych zasad. 

Nigdy nie powinniśmy pozwolić, by ktoś nas obrażał lub wyśmiewał przy dziecku. Nasz autorytet w jego oczach runie i przemieni się w zgliszcza. A dziecko będzie czuło się upokorzone równie mocno jak obrażany rodzic. 

Musimy być dla naszych dzieci nauczycielami budowania, wzmacniania oraz pilnowania naszych granic, aby same w przyszłości zadbały o własne interesy i potrafiły sprzeciwić się tym, którzy spróbują się przedrzeć na ich teren. 

 

 

Photo by Marius Serban on Unsplash

Copyrights

Liravibes - blog parentingowy

Strona powstała dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej i i Europejskiego Funduszu Społecznego na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu „ Czas na działanie! Czas na własną firmę!” nr RPLU.09.03.00-06-0044/16 realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020 OŚ Priorytetowa 9 Rynek pracy, Działanie 9.3 Rozwój przedsiębiorczości