Pierwsze doświadczenia dziecka z emocjami są już w łonie matki.

Zaraz po urodzeniu doznają uczuć ze strony opiekunów.  Wraz z wiekiem muszą mierzyć się z różnymi innymi rodzajami emocji, często niezależnymi od nich samych.

Te wszystkie doznania, pochodzące zwłaszcza od rodziców mają ogromny wpływ na późniejsze funkcjonowanie dziecka i jego umiejętność radzenia sobie z emocjami. Dzieci poprzez odpowiedni kontakt z bliską osobą, która pomaga, a także uczy dziecko jak niwelować trudne emocje, przyczynia się do nabywania przez nie odporności psychicznej.

O odporności psychicznej często mówi się w kontekście sportowców i ich osiągnięć, ponieważ ma znaczny wpływ na osiągane przez nich sukcesy. Jednak ludzie nie zajmujący się na co dzień sportem, ale prowadzący własne firmy lub pracujący w ciężkich psychicznie warunkach także muszą cechować się dużą odpornością psychiczną.

Nie tylko im umiejętność radzenia sobie z różnego rodzaju emocjami pomoże w codziennym życiu. Każdy człowiek bezustannie styka się ze szczęściem, smutkiem, lękiem, ekscytacją, rozczarowaniem czy zaskoczeniem, więc powinien posiadać umiejętności, które pomogą obniżać przykre doznania a potęgować przyjemne.

CO WPŁYWA NA ODPORNOŚĆ PSYCHICZNĄ CZŁOWIEKA?

Odporność psychiczna kształtowana jest od pierwszych chwil pojawienia się człowieka na świecie. Dziecko samo od tego momentu uczy się pewnych zachowań, jednak rola rodzica jest tu najważniejsza.

Zachowanie opiekuna wobec dziecka przyczyni się do jego umiejętności radzenia sobie z emocjami w późniejszym okresie.

Istnieją trzy elementy, od których zależy odporność psychiczna człowieka.

PRZYWIĄZANIE

Każde dziecko potrzebuje więzi z dorosłą osobą. Poszukuje bliskości i dąży do jej zaspokojenia. Najkorzystniejsze dla dziecka jest przywiązanie, które polega na więzi z dorosłym, który będzie wrażliwy na jego potrzeby. Ważna jest także odpowiednia interakcja pomiędzy opiekunem a dzieckiem, ponieważ potrafi zwiększać liczbę pozytywnych doznań, a zmniejszać negatywne.

Rodzic, któremu zależy aby dziecko nabywało odporność psychiczną, powinien starać się nawiązać pozytywną, ufną relację z dzieckiem. Okazywać ciepłe, serdeczne zainteresowanie wobec niego. Reagować na jego potrzeby oraz dać stabilność emocjonalną i być dostępnym dla dziecka nie tylko w chwilach wymagających wsparcia, ale także w tych, kiedy ono potrzebuje po prostu jego obecności.

NIEZALEŻNOŚĆ I MOTYWACJA DZIECKA DO KONFRONTACJI Z TRUDNYMI SYTUACJAMI, A TAKŻE PODEJMOWANIE PRÓB RADZENIA SOBIE Z NIMI

Inaczej nazywane poczuciem własnej skuteczności. Wpływa na nie zdolność do osiągnięcia celu oraz wytrwałość w dążeniu do niego. Dziecko posiadające optymistyczne nastawienie do działania, przekonane o własnych możliwościach, ma większą tendencję do podejmowania wyzwań i cierpliwego realizowania zadań.

Zadanie rodzica polega tu na akceptacji dziecka oraz wszelkich działaniach mających na celu naukę nowych doświadczeń, a także zachęcanie go do podejmowania nowych zadań. Okazywanie dziecku wsparcia po nieudanych próbach i motywowaniu do rozpoczynania kolejnych.

UMIEJĘTNOŚĆ SAMODZIELNEGO RADZENIA SOBIE Z EMOCJAMI I PROBLEMAMI

Niemowlęta otrzymując troskliwą opiekę od rodziców, która pozwala im się wyciszać i uspokajać, nabywają umiejętność samouspokajania. To pierwszy krok do samodzielnego radzenia sobie z emocjami w przyszłości.

Niedostateczna troskliwość i brak zapewnienia dziecku pomocy w niwelowaniu negatywnych emocji może bardzo niekorzystnie wpłynąć na dziecko i być przyczyną problemów emocjonalnych w starszym wieku.

Z czasem dziecko samo doświadcza różnych przeżyć i próbuje poradzić sobie z nimi. Rodzic powinien być wsparciem dla dziecka, jednak musi wykazać się też cierpliwością i dać mu szansę samodzielnego uporania się z problemem lub emocjami.

Aby wspierać samodzielność emocjonalną dziecka powinno się dbać o pozytywną atmosferę emocjonalną w rodzinie, otwarcie wyrażać własne emocje i zachęcać do tego dziecko, rozmawiać z nim o uczuciach, a także odpowiednio reagować na jego emocjonalne zachowania.

*

Odporność psychiczna dziecka jest w dużej mierze zależna od postawy rodzica. Rodzic odtrącający oraz nadmiernie wymagający nie przyczyni się swoim zachowaniem do wytworzenia tej umiejętności u dziecka. Kluczowa jest za to postawa akceptująca dziecko oraz nastawiona na współdziałanie z nim.

Osoba cechująca się odpornością psychiczną jest w stanie lepiej kontrolować swoje emocje i zachowanie niż osoba jej pozbawiona. Ma także poczucie wpływu na swoje życie oraz większą szansę na realizację celów. Zdaje sobie sprawę ze swoich możliwości, stąd jego wysoka samoocena oraz poczucie własnej zaradności.

Poza korzyściami, jakie odporność psychiczna daje człowiekowi na drodze do sukcesu, pomaga także w rozwiązywaniu codziennych sytuacji problemowych oraz nawiązywaniu i utrzymywaniu satysfakcjonujących relacji społecznych.

Chociaż większość z powyższych działań rodziców wspierających rozwój odporności psychicznej dziecka to zwyczajne, codzienne sytuacje i troskliwa opieka nad nim, to warto przeanalizować swoje zachowanie i pozbyć się tych, które mogą zakłócać ten proces.

Może warto czasem pozwolić córce na więcej samodzielności, czy synkowi na częstsze okazywanie uczuć. Niech dzieci czasem same o sobie mają szansę zdecydować, zwłaszcza jeżeli dzięki temu mogą być szczęśliwsze w przyszłości.

 

 

Źródło: “Odporność psychiczna w okresie dzieciństwa” Iwona Sikorska

 

 

Photo by Chinh Le Duc on Unsplash

Copyrights

Strona powstała dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej i i Europejskiego Funduszu Społecznego na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu „ Czas na działanie! Czas na własną firmę!” nr RPLU.09.03.00-06-0044/16 realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020 OŚ Priorytetowa 9 Rynek pracy, Działanie 9.3 Rozwój przedsiębiorczości